ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ CON NGƯỜI TRONG CA TỪ CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Tóm tắt

TÓM TẮT: Bài viết nghiên cứu ẩn dụ ý niệm về CON NGƯỜI trong ca từ cách mạng Việt Nam từ
góc nhìn của ngôn ngữ học tri nhận. Dựa trên ngữ liệu 131 ca khúc, nghiên cứu tập trung phân tích ba
phức hợp ẩn dụ chủ đạo: CON NGƯỜI LÀ ĐỘNG VẬT, CON NGƯỜI LÀ THỰC VẬT và CON NGƯỜI LÀ
CHẤT THỂ. Kết quả cho thấy hệ thống ẩn dụ này hoạt động một cách có hệ thống và sắc bén, kiến tạo
nên hai hình tượng đối lập mang tính phân cực rõ rệt: hình tượng cao đẹp, kiên cường của chiến sĩ,
nhân dân và hình tượng phản diện, hung bạo của kẻ thù xâm lược. Nghiên cứu khẳng định ẩn dụ ý
niệm không đơn thuần là công cụ tu từ mà là phương thức tư duy nền tảng, phản ánh thế giới quan và
hệ giá trị văn hoá đặc thù của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn lịch sử chống Pháp và chống Mỹ.
Qua đó, ca từ cách mạng trở thành vũ khí tinh thần sắc bén, góp phần khơi dậy lòng yêu nước, ý chí
quyết tâm và niềm tin tất thắng. Nghiên cứu góp phần lấp đầy khoảng trống học thuật và mở ra
hướng tiếp cận mới để giải mã các giá trị văn hoá - tư tưởng ẩn sâu trong di sản âm nhạc cách mạng.
TỪ KHOÁ: Ẩn dụ ý niệm; ca từ cách mạng Việt Nam; CON NGƯỜI; tư duy; văn hoá