Phân tích một số diễn văn chính trị về văn hoá theo quan điểm chức năng hệ thống
Từ khóa:
Diễn văn chính trị; ngữ pháp chức năng hệ thống; nghĩa trải nghiệm.Tóm tắt
Tóm tắt: Nghiên cứu này tập trung khai thác nghĩa trải nghiệm phản ánh qua các nguồn lực
chuyển tác trong một số diễn văn chính trị quan trọng của cố Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam
Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư Tô Lâm về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam trong
bối cảnh biến động không ngừng của thế giới. Với quan điểm chỉ đạo “Văn hoá là hồn cốt dân tộc”,
các nhà lãnh đạo đã nhấn mạnh vị trí, vai trò sâu thẳm nhất của văn hóa, tạo nên phẩm giá, bản lĩnh,
vẻ đẹp, sức sống vĩnh hằng của dân tộc. Nghiên cứu này dựa trên khung Ngữ pháp chức năng do
Hoàng Văn Vân (2012) phát triển dựa trên lí thuyết ngữ pháp chức năng hệ thống (Systemic
Functional Grammar) của M.A.K. Halliday (1994), sử dụng phương pháp phân tích miêu tả nội dung,
một phương pháp nghiên cứu định tính để chỉ ra các nguồn lực chuyển tác được lựa chọn sử dụng
trong bài. Kết quả cho thấy người viết đã sử dụng các quá trình quan hệ với tần suất cao nhất, sau đó
là quá trình vật chất làm nổi bật định hướng về xây dựng, giữ gìn và phát triển nền văn hóa Việt Nam
với các yếu tố truyền thống và hiện đại, bản sắc và hội nhập, tạo nguồn lực nội sinh và huy động sức
mạnh của văn hóa. Một lượng lớn chu cảnh, đặc biệt là chu cảnh chỉ nơi chốn và phong cách cũng
được sử dụng trong diễn văn.
Từ khoá: Diễn văn chính trị; ngữ pháp chức năng hệ thống; nghĩa trải nghiệm.
