ĐẶC ĐIỂM CÚ PHÁP CỦA CÁC THÀNH PHẦN TRONG KẾT CẤU GÂY KHIẾN VỚI LÀM TRONG TIẾNG VIỆT

Tóm tắt

TÓM TẮT: Quan hệ nhân quả chi phối, giải thích mọi hiện tượng trong thế giới khách quan bao
gồm cả thế giới vật chất và thế giới tinh thần, phi hiện thực. Trong ngôn ngữ, mối quan hệ đó được
biểu hiện dưới những hình thức cấu trúc khác nhau. Ở cấp độ cú pháp, quan hệ nhân quả được được
thể hiện qua hai kiểu cấu trúc chính: (1) cấu trúc có 2 mệnh đề biểu hiện quan hệ nhân quả kết hợp
với nhau theo quan hệ chính - phụ, thường được gọi là câu ghép nhân - quả; (2) cấu trúc có một hoặc
hai vị ngữ biểu hiện quan hệ nhân quả, thường được gọi là kết cấu gây khiến (causative construction)
hoặc kết cấu kết quả (resultative construction). Bài viết này đề cập đến kiểu kết cấu thứ hai, một kết
cấu gây khiến được biểu hiện bằng hai vị từ trong đó có vị từ trung tâm là LÀM và một vị từ kết quả
khác. Kết cấu gây khiến với LÀM trong tiếng Việt trong đó đặc điểm cú pháp của các thành phần
tham gia vào kết cấu bao gồm Khiến thể, vị từ gây khiến LÀM, Bị khiến thể, vị từ kết quả sẽ được
tập trung phân tích và làm rõ.
TỪ KHÓA: Kết cấu gây khiến; kết cấu kết quả; động từ gây khiến; vị từ; LÀM