ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ CON NGƯỜI VỚI MIỀN NGUỒN ĐỘNG VẬT VÀ THỰC VẬT TRONG LUẬT TỤC ÊĐÊ
DOI:
https://doi.org/10.68350/nnds.2026.11(388).2993Từ khóa:
Ẩn dụ ý niệm, Luật tục Êđê, con người, động vật, thực vậtTóm tắt
Bài báo vận dụng lí thuyết ẩn dụ ý niệm của ngôn ngữ học tri nhận để khảo sát và phân tích hệ thống ẩn dụ ý niệm về con người trong Luật tục Êđê với hai miền ý niệm nguồn là thực vật và động vật. Kết quả nghiên cứu cho thấy, MIỀN NGUỒN THỰC VẬT được biểu hiện bằng 74 biểu thức ngôn ngữ, MIỀN NGUỒN ĐỘNG VẬT được trình bày bằng 23 biểu thức ngôn ngữ. Từ việc khái quát các biểu thức này, nghiên cứu tìm được 5 biểu hiện vi mô của ẩn dụ ý niệm CON NGƯỜI LÀ THỰC VẬT và 7 biểu hiện vi mô của ẩn dụ ý niệm CON NGƯỜI LÀ ĐỘNG VẬT. Các hệ thống ẩn dụ ý niệm này vừa mang tính phổ quát, vừa mang tính biến thiên văn hoá. Chúng không những chỉ ra sự tương đồng của người Êđê với các dân tộc khác trong việc ý niệm hoá con người bằng MIỀN NGUỒN ĐỘNG VẬT và THỰC VẬT, mà còn làm nổi bật nét độc đáo trong tư duy của người Êđê vốn được xây dựng bằng những trải nghiệm mang tính nghiệm thân về môi trường tự nhiên của đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ và đặc trưng văn hoá của cộng đồng bản địa.
Lượt tải xuống
Tài liệu tham khảo