ẨN DỤ “MẸ THIÊN NHIÊN” TRONG CÁC DIỄN NGÔN VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ANH - VIỆT
Từ khóa:
Ẩn dụ MẸ THIÊN NHIÊN; diễn ngôn sinh thái; môi trường; biến đổi khí hậu; ngôn ngữ học sinh thái; ánh xạ.Tóm tắt
TÓM TẮT: Bài viết khảo sát ẩn dụ MẸ THIÊN NHIÊN trong các diễn ngôn báo chí về môi trường
và biến đổi khí hậu trong tiếng Anh và tiếng Việt nhằm làm rõ vai trò của ẩn dụ trong việc định hình
nhận thức, cảm xúc, tạo lập khung đạo đức và thúc đẩy hành vi của công chúng. Dựa trên sự kết hợp
các khung lí thuyết về Ngôn ngữ học tri nhận, Phân tích diễn ngôn phê phán và Ngôn ngữ học sinh
thái, nghiên cứu tiếp cận ẩn dụ không chỉ như một phương tiện tu từ mà như một nguồn lực diễn
ngôn mang giá trị, gắn với quyền lực và ý thức hệ. Trên cơ sở phân tích 100 văn bản báo điện tử
tiếng Việt và tiếng Anh về môi trường và biến đổi khí hậu, bài viết tập trung làm rõ cơ chế ánh xạ
trong lược đồ tri nhận ẩn dụ MẸ THIÊN NHIÊN cũng như cách ẩn dụ quy trách nhiệm và tạo lập
quan hệ đạo đức giữa con người và môi trường. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng
thực nghiệm cho nghiên cứu ẩn dụ môi trường liên ngôn ngữ trong các diễn ngôn sinh thái, đồng thời
cung cấp hàm ý cho truyền thông về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
TỪ KHOÁ: Ẩn dụ MẸ THIÊN NHIÊN; diễn ngôn sinh thái; môi trường; biến đổi khí hậu; ngôn
ngữ học sinh thái; ánh xạ.