HÀNH ĐỘNG HỎI TRỰC TIẾP TÌM THÔNG TIN VÀ NHỮNG HÀNH ĐỘNG ĐÁP TƯƠNG ỨNG (TRONG CẶP TƯƠNG TÁC TRAO ĐÁP TRÊN TƯ LIỆU TIỂU THUYẾT “NICHOLAS SPARKS”)

Tóm tắt

TÓM TẮT: Bài nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu về hình thức, mục đích, ý nghĩa của hành
động (HĐ) hỏi trực tiếp tìm thông tin và những hành động (HĐ) đáp tương ứng qua 203 cặp thoại.
Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng những HĐ hỏi trực tiếp tìm thông tin chủ yếu được sử dụng để hỏi
về sự tình, lí do, nơi chốn, thời gian... Nhóm hành động phụ thuộc (HĐPT) đi kèm được sử dụng với
mục đích: cung cấp thêm thông tin cho hành động chủ hướng (HĐCH), dẫn vào HĐCH, lôi kéo sự
chú ý của người nghe (SP2)...Nhóm tham thoại chứa HĐ đáp thẳng vào hành động hỏi chiếm số
lượng nhiều nhất. Điều này nói lên rằng các nhân vật hội thoại có ý thức cộng tác hội thoại rất cao
qua việc sử dụng số lượng lớn các cặp thoại được yêu thích. Nhóm HĐPT đi kèm được sử dụng với
mục đích cung cấp thêm thông tin cho HĐCH, thể hiện thái độ lịch sự, hay dẫn dắt độc giả tập trung
vào HĐCH. Nhóm tham thoại chứa HĐ đáp lệch HĐ hỏi được sử dụng chủ yếu để hỏi ngược lại, đề
nghị hay nhận xét. Chúng được dùng để đi tắt vào vấn đề cần thảo luận, lái cuộc thoại sang hướng
khác, không muốn trả lời người nói (SP1), quá vui mừng, ngạc nhiên, hay thiếu thông tin để trả lời...
Nhóm tham thoại chứa HĐ đáp vòng vo và các HĐPT đi kèm không được ưa thích sử dụng vì đặc
điểm văn hóa giao tiếp của những người phương Tây thường đi thẳng vào vấn đề, không nói vòng vo,
né tránh, rào đón trong hội thoại. Chúng tôi hi vọng rằng những kết quả nghiên cứu này góp phần vào
lĩnh vực nghiên cứu về mặt lí thuyết của HĐ ngôn từ.
TỪ KHÓA: Hành động hỏi trực tiếp; hành động đáp thẳng; hành động đáp vòng vo; hành động
đáp lệch; hành động chủ hướng; hành động phụ thuộc.