ỨNG DỤNG PHƯƠNG THỨC BIỂU HIỆN NGHĨA KINH NGHIỆM QUA DIỄN ĐẠT TƯƠNG THÍCH VÀ DIỄN ĐẠT ẨN DỤ

Tóm tắt

TÓM TẮT: Bài nghiên cứu nhằm xây dựng các phương thức của ẩn dụ ngữ pháp để biểu đạt
nghĩa kinh nghiệm và đề xuất ứng dụng. Trên cơ sở lí thuyết về ẩn dụ ngữ pháp trong ngôn ngữ học
chức năng hệ thống (Halliday, 1985), bài viết nhận diện và thu thập 100 mẫu diễn đạt nghĩa kinh
nghiệm gồm 50 mẫu tương thích và 50 mẫu ẩn dụ trong các văn bản chính luận. Qua mô tả và phân
tích ngữ liệu, bài viết đã khái quát thành 3 nhóm phương thức chuyển đổi: (1) từ diễn đạt tương thích
sang diễn đạt ẩn dụ, (2) từ diễn đạt ẩn dụ sang diễn đạt tương thích và (3) từ diễn đạt ẩn dụ này sang
diễn đạt ẩn dụ khác. Khảo sát cho thấy, các phương thức chuyển đổi từ diễn đạt tương thích sang diễn
đạt ẩn dụ và từ diễn đạt ẩn dụ sang diễn đạt ẩn dụ khác thường sử dụng danh hóa như một phương
tiện chính và có xu hướng giảm cấp từ phức thể mệnh đề đến mệnh đề và từ mệnh đề đến cụm danh
từ; ngược lại, phương thức chuyển đổi từ diễn đạt ẩn dụ sang diễn đạt tương thích lại có xu hướng
tăng cấp và rất ít khi sử dụng danh hóa. Ngoài ra, phương thức chuyển đổi phi danh hóa được phát
hiện như một phương thức bổ sung sự lựa chọn các yếu tố ngữ pháp - từ vựng để diễn đạt nghĩa trong
văn bản. Nghiên cứu tiếp tục ứng dụng các phương thức chuyển đổi theo phương pháp phi thực
nghiệm đối với các lớp tiếng Anh qua hệ thống các bài tập; kết quả cho thấy, phần lớn sinh viên ứng
dụng tốt các phương thức diễn đạt để nâng cao kĩ năng viết.
TỪ KHÓA: Ẩn dụ ngữ pháp kinh nghiệm; phương thức diễn đạt; danh hóa; phi danh hóa; kĩ năng viết.