CÁC NGUỒN LỰC THÁI ĐỘ VÀ THANG ĐỘ Ở CÁC THỂ LOẠI NGHỊ LUẬN, QUY TRÌNH VÀ BÁO CÁO TRONG SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG ANH BẬC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TẠI VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.68350/nnds.2026.11(388).2989Từ khóa:
Thuyết Đánh giá, nguồn lực thái độ, thang độ, nghị luận, quy trình, báo cáo, sách giáo khoa tiếng AnhTóm tắt
Nghiên cứu phân tích cách sử dụng các nguồn lực đánh giá trong 15 bài đọc thuộc ba thể loại Nghị luận (Argument), Quy trình (Procedure) và Báo cáo (Report) trong bộ sách Tiếng Anh Global Success lớp 10, 11 và 12. Dựa trên Thuyết Đánh giá (Appraisal Theory) của Martin và White (2005), nghiên cứu tập trung vào hai hệ thống Thái độ (Attitude) và Thang độ (Graduation), kết hợp phương pháp định tính và định lượng, trong đó UAM CorpusTool Version 6 được sử dụng để chú giải và thống kê các nguồn lực. Kết quả cho thấy Đánh giá cảm quan (Appreciation) chiếm ưu thế ở cả ba thể loại, trong khi Cảm xúc (Affect) xuất hiện ít nhất; mật độ nguồn lực Thái độ không chênh lệch lớn giữa các thể loại nhưng có sự khác biệt về cơ cấu và chức năng của từng loại nguồn lực. Đối với Thang độ, Lực (Force) chiếm ưu thế rõ rệt so với Tiêu điểm (Focus), trong đó Lượng hóa (Quantification) và Cường độ (Intensification) có tần suất gần tương đương. Quy trình có tỷ trọng Lượng hóa cao nhất, trong khi Báo cáo nổi bật với Cường độ; Tiêu điểm chỉ xuất hiện trong Nghị luận. Xét theo khối lớp, không ghi nhận xu hướng gia tăng tuyến tính về mật độ nguồn lực đánh giá. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở cơ cấu phân bố: Cường độ chiếm tỉ trọng cao hơn ở Lớp 10 và Lớp 11, trong khi Lượng hóa chiếm ưu thế ở Lớp 12; Tiêu điểm chỉ được ghi nhận ở Lớp 10. Qua đó, nghiên cứu làm rõ sự khác biệt trong cách kiến tạo ý nghĩa đánh giá giữa các thể loại và khối lớp, đồng thời góp phần mở rộng việc ứng dụng Thuyết Đánh giá vào phân tích ngôn ngữ trong sách giáo khoa Tiếng Anh trung học phổ thông tại Việt Nam.
Lượt tải xuống
Tài liệu tham khảo